حقايق پلاستيکي! اگرچه اين روزها انواع و اقسام ظروف ايراني و خارجي چيني و استيل و ملامين در طرح‌ها و رنگ‌هاي متنوع به بازار‌ آمده اما باز هم ظروف پلاستيکي در بيشتر آشپزخانه‌ها جايگاه ويژه‌اي دارد. امروزه پلاستيک‌ها جزيي از وسايل اصلي آشپزخانه محسوب مي‌شوند که پس از تهيه و آماده کردن غذا با مواد غذايي تماس پيدا مي‌کنند.غذاها در ظروف پلاستيکي تهيه، بسته‌بندي و گاهي مصرف مي‌شوند.درخانه نيز بسياري از غذاها و باقي‌مانده آنها در ظروف پلاستيکي ذخيره مي‌شوند؛ ولي آيا اين ظروف پلاستيکي تاثيري روي سلامت غذا ندارند و اصلا چه نکاتي را بايد در تهيه و خريد آنها مدنظر قرار داد؟

حقيقات نشان مي‌دهد که ذرات بسيار کوچک پلاستيک‌‌ها به غذاهايي که درون اين ظرف‌ها ريخته مي‌شود و يا غذاهايي که در آنها نگهداري مي‌شود وارد شده و از اين راه وارد بدن افراد مي‌شود.پرهيز از انتقال مواد موجود در پلاستيک‌ها به غذا ناگزير است.گرم کردن غذا درون ظروف پلاستيکي سبب افزايش انتقال اين ذرات به غذاها مي‌شود.اين مهاجرت يا انتقال زماني که درون ظروف پلاستيکي غذاهاي چرب، شور و يا اسيدي ريخته شود، بيشتر است.اينکه واقعا چه ميزان از اين مواد از اين طريق وارد بدن مي‌شود، هنوز کاملا مشخص نيست.اگرچه بسياري از مواد شيميايي که در ظروف به کار مي‌روند ايمن و بي‌خطرند اما نبايد با اطمينان کامل از آنها استفاده کرد. در پلاستيک‌ها 2 ماده شيميايي مهم هميشه در حال تحقيق و بررسي هستند، يکي بيسفنول A و ديگر گروهي از مواد شيميايي که به نام فتاليت‌ها خوانده مي‌شوند.

داستان بيسفنول ‌ها و فتاليت‌ها

بيسفنول A ماده‌اي است که براي تهيه پلاستيک‌هاي سبک اما سخت به نام پلي‌کربنات کاربرد دارد. اين ماده با ايجاد تغييراتي روي عملکرد هورمون‌ها در بدن زمينه را براي بروز برخي از سرطان‌ها مانند سرطان پروستات و پستان فراهم مي‌کند. بيسفنول A مي‌تواند رويDNA سلول‌ها اثر گذاشته و جهش ژنتيکي به وجود آورد که کنترل آن مشکل خواهد بود.اين ماده سمي مي‌تواند موجب بسياري از ناهنجاري‌هاي غيرقابل جبران در بدن شود و بيماري‌هاي غيرقابل علاجي را به وجود آورد که بعضي از آنها عبارتند از:

• بلوغ زودرس و رشد بيش از اندازه پستان‌ها در دختران جوان

• به وجود آمدن رفتارها و خلق و خوي جنس مخالف در شخص

• تغييرات در عملکرد هورمون‌ها و کاهش ترشح هورمون تستوسترون

• بزرگ شدن غده پروستات در مردان

• کم شدن تعداد و کيفيت اسپرم مردان

• تغييرات در فعاليت‌هاي سيستم ايمني بدن

• تغييرات خلق و خو و بروز تندخويي و پرخاشگري

• زنان بارداري که در معرض فتاليت‌ها قرار مي‌گيرند، بيشتر صاحب فرزند پسر مي‌شوند که دچار اختلالات تناسلي است.

پلاستيک؛ از ديروز تا فردا

ديديد که مواد موجود ظروف پلاستيکي خطرات بالقوه‌اي براي سلامت دارد.براي سال‌هاي متمادي تصور مي‌شد که ظروف پلاستيکي براي سلامت بي‌ضرر است اما اکنون سوالات زيادي در مورد ايمن بودن اين ظروف مطرح است.ظروف پلاستيکي در زندگي ما جاي زيادي براي خود باز کرده‌اند و در بيشتر خانه‌ها استفاده مي‌شوند اما دليل مصرف اين ظروف پلاستيکي چيست؟ چرا با همه اين اوصاف در خانه همه ما انواع سبد، بشقاب و حتي ليوان‌هاي پلاستيکي هنوز کاربرد بيشتري نسبت به ساير انواع ظروف دارند؟

ما پلاستيک‌ها را انتخاب مي‌کنيم چرا که:

• اين ظروف سبک و نشکن بوده و براي استفاده سالمندان و کودکان بسيار مناسب‌تر از ساير ظروف است چرا که خطري براي اين گروه سني ندارد.

• عايق حرارتي و الکتريکي خيلي خوبي هستند.

• در برابر حلال‌هاي شيميايي مقاوم هستند.

• قارچ و کپک در آن نفوذ نمي‌کند.

• قابليت رنگ پذيري داشته و تنوع در شکل و رنگ آنها بيشتر است.

• ارزان و قابل حمل بوده و براي بسياري از خانواده‌ها مقرون به صرفه است.

دشمني مايکروفر با پلاستيک‌ها

از آنجايي که پلاستيک ها در موقع حرارت ديدن اجبارا مقدار قابل توجهي از مواد شيميايي زيانبار موجود در خود را از دست مي‌دهند، بهتر است براي گرم کردن يا پختن غذا از ظروف پلاستيکي در مايکروفر استفاده نشود.در عوض براي گرم کردن غذا مي‌توان از ظروف شيشه‌اي و سفالي استفاده کرد. اگر به هر دليلي مجبوريد براي گرم کردن غذا در مايکروفر از پلاستيک استفاده کنيد، حتما بايد از ظروف پلاستيکي که مي‌شود در مايکروفر از آن استفاده کرد و به هيچ عنوان خراش و شکستگي در آن وجود ندارد، استفاده کنيد. با وجود اين، مقداري از مواد شيميايي موجود در پلاستيک وارد غذا مي‌شود و به بدن مي‌رسد. امروزه دانشمندان موفق شده‌اند پلاستيک‌هايي را به وجود آورند که ريشه گياهي دارند؛ پلاستيک‌هايي که از ذرت و برنج و نشاسته درست مي‌شوند.اين، قدم مثبتي است به سوي غيرپلاستيکي کردن محيط زيست و دوري کردن از بروز بسياري از بيماري‌ها و ناهنجاري‌هاي مربوط به آن.

مژگان کريمي